Avukat ücreti ve mahkeme masrafı, bir davaya başlarken bütçenizi doğru planlamanız için bilmeniz gereken iki ayrı kalemdir. Avukatın verdiği hukuki hizmet karşılığı alınan akdi ücret ile mahkemece haksız tarafa yükletilen karşı vekâlet ücreti aynı şey değildir; ayrıca harç, gider avansı, bilirkişi ve tebligat gibi yargılama kalemleri de mahkeme masrafları başlığı altında ayrı ayrı yer alır. 2024–2025 dönemi için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) güncellenmiş, maktu kalemlerde ortalama %55,06 artış yapılmıştır. Bu yazıda; güncel tarife mantığını, maktu–nispi ayrımını, Yargıtay’ın benimsediği kritik ilkeleri ve uygulamada sık yapılan hataları anlatıyoruz.
Sayfa İçeriği
Vekâlet Ücreti Nedir? (Akdi Ücret – Karşı Vekâlet Ayrımı)
Vekâlet ücreti, avukatın hukuki yardımının karşılığıdır. Müvekkilin avukata ödediği bedel akdi ücrettir ve taraflarca serbestçe belirlenir; ancak asla AAÜT altına inemez. Dava sonunda mahkemece haksız tarafa yükletilen ve haklı tarafın avukatına ait olan bedel ise karşı vekâlet ücretidir; bu, yargılama gideri sayılır ve kural olarak talep şartına bağlanmaksızın hükmolunur (HMK m.323). Yargıtay da karşı vekâlet ücretinin yargılama gideri niteliğini istikrarlı biçimde vurgular.
2025 Yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde Dava Ücretleri Listesi
- Sulh Hukuk Mahkemesi Davaları
- Sulh Ceza Hakimliği Davaları
- 2025 yılı için belirlenen asgari ücret: 13.500 TL
- Kapsam: İdari para cezalarına yapılan itirazlar, adli kontrol kararları.
- Asliye Hukuk Mahkemesi Davaları
- 2025 yılı için belirlenen asgari ücret: 30.000 TL
- Kapsam: Alacak, tazminat, boşanma, işçi alacakları gibi temel hukuk davaları.
- Ağır Ceza ve Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi Davaları
- 2025 yılı için belirlenen asgari ücret: 48.000 TL
- Kapsam: Ağır suçlar, hapis cezalarını içeren cezai davalar.
- İcra Mahkemesi İşleri
- 2025 yılı için belirlenen asgari ücret: 12.000 TL
- Kapsam: Borçların tahsili, icra takibiyle ilgili davalar.
- Çocuk Teslimi ve Kişisel İlişki Kurulması
- 2025 yılı için belirlenen asgari ücret: 12.000 TL
- Kapsam: Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının uygulanmasına dair işlemler.
- Danıştay ve İdari Mahkeme Davaları
- 2025 yılı için belirlenen asgari ücret: 40.000 TL
- Kapsam: İdari işlemlere itiraz, kamulaştırma ve idari davalar.
- Not: Bu ücretler Türkiye Barolar Birliği’nin yayımladığı “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi”ne göre belirlenmiştir. Avukatlık ücretlerine ek olarak KDV ve diğer yargılama masraflarının da dahil edilmesi gerekebilir. Avukatla yapılan sözleşmeye bağlı olarak ücretler artabilir.
2025 Yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde Dilekçe veya İhtarname Yazma Ücreti Ne Kadardır ?
2025 yılı için Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlar tarafından hazırlanan dilekçe veya ihtarname yazımı için ödenecek ücretler aşağıdaki gibidir:
Asgari Ücret: 2.500 TL
Basit Dilekçe Yazımı
Örneğin, kurumlara yapılacak başvurular için basit dilekçe yazma hizmetleri.
Asgari Ücret: 1.800 TL
Detaylı Hukuki Dilekçe Yazımı
Mahkeme veya idari kurumlar için hukuki inceleme ve dayanak içeren dilekçeler.
Asgari Ücret: 3.000 TL
İhtarname ve Cevap İhtarname Yazımı
Hukuki uyarılar ve talepler için kullanılan ihtarname yazımı.
2025 Yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde Konusu Para Olan Hukuki Hizmetlere Ödenecek Ücret Ne Kadardır ?
2025 yılında konusu para olan davalarda veya hukuki hizmetlerde avukatlara ödenecek asgari ücret, davanın veya işlemin maddi değerine bağlı olarak belirlenmiştir. Türkiye Barolar Birliği’nin yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, aşağıdaki şekilde bir oranlama yapılır:
İlk 1.500.000 TL için yukarıdaki oranlar uygulanır, kalan miktar üzerinden %5 oranında avukatlık ücreti alınır.
10.000 TL’ye Kadar Olan Talepler İçin
Ücret: En az 3.000 TL
10.000 TL – 150.000 TL Arasındaki Talepler İçin
Dava konusu miktarın %15’i avukatlık ücreti olarak belirlenir.
150.000 TL – 1.500.000 TL Arasındaki Talepler İçin
İlk 150.000 TL için %15, kalan kısım için %10 oranında avukatlık ücreti hesaplanır.
1.500.000 TL’den Fazla Olan Talepler İçin
Avukatlık Ücreti Başta Mı Ödenir?
Avukatlık ücreti başta peşin ödenmesi gerekmektedir. Fakat ilgili ücretlerin taksit yapılabilme imkanını avukatlar vatandaşlara sunabilmektedir.
2025 Yılı Mahkeme Masrafları Ne Kadardır?
Bir davada bir çok masraf kalemi bulunmaktadır. Bunlar;
- Açılış harcı
- Tanık ücreti
- Bilirkişi Ücreti
- Keşif Ücreti
- İstinaf harcı ( üst mahkemeye itiraz edilecek ise )
- İcra masrafları
İlgili masraflar başta peşin olarak ödenmesi gerekmektedir.
Maktu Vekâlet Ücreti (Konusu Para ile Ölçülemeyen İşler)
Maktu ücret, uyuşmazlığın parasal değeri ölçülemiyorsa uygulanır ve yargı yeri/iş türüne göre sabittir. Örneğin; Sulh hukuk dosyaları için alt sınır, asliye mahkemeleri ve ağır ceza dosyaları için daha yüksek alt sınırlar belirlenmiştir. Bu tutarlar mahkemece karşı tarafa yükletilecek karşı vekâlet ücreti bakımından da referanstır. Avukat ile müvekkil akdi ücreti bu rakamların üzerinde kararlaştırabilir; altında anlaşamaz. Güncel kalemler tarife ve baro duyurularında açıkça listelenmiştir.
Nispi Vekâlet Ücreti (Konusu Para ile Ölçülebilen İşler)
Nispi ücret, dava değeri üzerinden dilimlere göre oran uygulanarak hesaplanır. Güncel tarifede ilk dilim 400.000 TL’ye kadar; sonraki dilimler artan biçimde kademelendirilmiş, yüksek tutarlar için oran %1’e kadar düşürülmüştür. Kısmen kabul–kısmen ret kararlarında; kabul edilen kısım için davacı, reddedilen kısım için davalı lehine ayrı ayrı nispi karşı vekâlet ücreti belirlenir ve reddedilen tutar üzerinden hesaplanan ücret, kabul üzerinden hesaplananı aşamaz. İcra vekâlet ücretinde ise asgari bir alt sınır öngörülmüştür.
Örnek Hesap Mantığı
Örneğin konusu 1.200.000 TL olan bir alacak davasında, tarifedeki dilimler sırasıyla uygulanır; ilk dilim (400.000 TL) için üst oran, sonraki dilimler için kademeli düşen oranlar kullanılarak nispi karşı vekâlet bulunur. Dava kısmen kabul–kısmen ret sonuçlanırsa, kabul ve ret kısımları ayrı ayrı hesaplanır ve ret yönlü ücret, kabul üzerinden çıkan ücreti geçemez. Bu, karar düzeltme/istinaf/temyizdeki duruşmalar için ayrıca maktu kalemlerin devreye girebileceği anlamına gelir. Ayrıntılı rakamlar için güncel tarife metnine bakınız.
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar ve Pratik Öneriler
- AAÜT altına inen akdi ücret düzenlemek: Geçersiz risklidir; sözleşmelerinizi tarife üstü kurun.
- %25 tavanını aşan yüzdesel hükümler yazmak veya dava değeri ölçülemeyen işte yüzdesel ücret kararlaştırmak.
- Kısmen kabul/ret dosyalarında karşı vekâlet hesabında sınırları gözetmemek; icrada asgari alt sınırı atlamak.
- İstinaf/temyiz duruşmaları için ayrı ücrete hükmedilmesini talep etmeyi unutmak; bozma sonrası istinafta uygulanacak maddeyi yanlış istemek.
- Harç, gider avansı ve karşı vekâlet ücreti kalemlerini aynı sanmak; müvekkil ile akdi ücrette beklentiyi yazılı sözleşmeyle netleştirmemek.
Sıkça Sorulan Sorular
Karşı vekâlet ücretini kim öder?
Kural olarak haksız çıkan taraf öder. Kısmi kabul–rette tarafların haklılık oranına göre paylaştırılır. Bu ücret AAÜT’ye göre belirlenir ve haklı tarafın avukatına aittir.
Avukatla yüzdesel ücret yapabilir miyim?
Evet; konusu para ile ölçülebilen işler için mümkündür ama yüzde 25 tavanı vardır. Bu sınırı aşan kayıt geçersiz sayılır; geriye kalan kısım yürürlükte kalır.
AAÜT 2024–2025’te önemli yenilik ne?
Maktu kalemlerde ortalama %55,06 artış ve bazı başlıklarda yeni/belirginleştirilmiş hükümler (çocuk teslimi bendi, bozma sonrası istinafta duruşmalı işler, ceza 14/5’te “reddi” ibaresi) öne çıktı.
Mahkeme masrafı ile avukat ücreti aynı mı?
Hayır. Akdi ücret müvekkilin avukata ödediğidir; karşı vekâlet ücreti haksız tarafa yükletilir ve yargılama gideridir. Harç, bilirkişi, tebligat gibi kalemler ise ayrı mahkeme masraflarıdır.