Yaşlılık, hastalık ya da yalnızlık gibi nedenlerle bakım ihtiyacı artan bireylerin, bu hizmetin karşılığında bir taşınmazlarını devretmeyi taahhüt ettikleri ölünceye kadar bakma sözleşmesi, Türk Medeni Hukuku’nda sıkça başvurulan güvence araçlarından biridir. Bu sözleşme, yalnızca bir mülkiyet devrini değil, aynı zamanda insani bir dayanışmayı da içeren özel bir hukuki ilişkidir. Özellikle aile içi anlaşmalar ve sosyal destek bağlamında, tarafların hem maddi hem manevi güvenliğini sağlamaya yönelik önemli bir araç haline gelmiştir.
Bu makalede, “ölünceye kadar bakma sözleşmesi nedir”, nasıl yapılır, şekil ve geçerlilik şartları nelerdir, bakım karşılığı taşınmaz devri süreci nasıl işler gibi sorulara kapsamlı yanıtlar bulacaksınız. Ayrıca ölünceye kadar bakma sözleşmesi örneği, iptal ve tenkis davaları, Yargıtay kararları gibi uygulamada önem taşıyan konulara da yer verilmiştir.
Eğer siz de bu sözleşmeyi yapmak ya da tarafı olmak istiyorsanız, dikkat etmeniz gereken tüm hukuki ve pratik detayları bu yazımızda bulabilirsiniz.
Sayfa İçeriği
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir?
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bir kişinin hayatı boyunca bakımını üstlenen kişiye bir malvarlığını bakma karşılığı anında yada öldükten sonra devretmesi şeklinde kurulan, iki taraflı ve ölümle sona eren bir sözleşmedir. Genellikle yaşlı veya bakıma muhtaç kişiler tarafından tercih edilir. Bu sözleşme sayesinde, bakım borçlusu olan kişi, yaşlı kişiyi hayatı boyunca gözetmekle yükümlü hale gelir ve bu hizmetine karşılık olarak bir taşınır yada taşınmaz mal edinir.
Bu tür sözleşmeler, özellikle miras planlaması yada bağış yapmak isteyen kişilerin başvurduğu yöntemlerden biridir. Zira bakım hizmeti karşılığında sağlığında taşınmazını devreden kişi, hem güvenliğini hem de ihtiyaç duyduğu insani ilgiyi garanti altına alır. Aynı zamanda mirasçılar arasında olası uyuşmazlıkların da önüne geçilmiş olur.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, şekle bağlı bir sözleşmedir. Tapuda, noterde yada sulh hukuk mahkemesinde resmi senet düzenlenerek yapılması zorunludur. Genellikle noter huzurunda yapılan sözleşme, tapu sicil müdürlüğüne bildirilerek taşınmaz devir işlemleriyle tamamlanır. Fakat taraflar isterlerse doğrudan tapuda da satış vaadi sözleşmesi yapmayı seçebileceklerdir.
Bu süreçte taraflar, sözleşme maddelerini ayrıntılı şekilde belirlemelidir. Bakımın kapsamı, süresi, taşınmazın devri anı ve koşulları açıkça yazılmalıdır. Özellikle bakım karşılığı taşınmaz devri içeren sözleşmelerde, taşınmazın değeri ve bakım yükümlülükleri arasındaki denge dikkatle gözetilmelidir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin Şekli Şartları
Bu sözleşme, resmi şekilde düzenlenmelidir. Sözleşmenin tapu memuru, noter veya sulh hukuk hakimi tarafından resmi senet olarak düzenlenmesi zorunludur. Aksi takdirde geçersiz sayılır.
Türk Medeni Kanunu’nun 611. maddesi uyarınca bu sözleşme, tapuda resmi senet şeklinde düzenlenmeli ve ilgili taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmelidir. Şerh verilmesi, ileride ortaya çıkabilecek hak kayıplarının önlenmesi açısından önemlidir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları
Sözleşmenin geçerli olabilmesi için:
- Tarafların tam ehliyetli olması,
- Gerçek irade ile hareket edilmesi,
- Resmi şekle uyulması,
- Konunun mümkün ve hukuka uygun olması,
- Maddelerin anayasaya ve kamu düzenine uygun olması gerekir.
Ayrıca bakım borçlusunun bakım hizmetini gerçekten yerine getirme niyetinde olması; bakım alacaklısının da devri yaparken iradesinin sakatlanmamış olması gerekir. Aksi durumda mirasçıların açacağı dava ile ölünceye kadar bakma sözleşmesi iptal edilebilecektir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi İçin Gerekli Evraklar
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi tapu da yapılacaksa:
- Taraflara ait nüfus cüzdanları
- 2 adet tanık
- Tanıklara ait adli sicil kaydı
- Taşınmazın tapu kaydı
- Devir yapılacak tapuya ait belediyeden alınacak rayiç bedel belgesi
- Devir yapılacak tapuya ait vergi dairesinden alınacak borcu yoktur yazısı
- Tarafların adli sicil ve medeni hal bilgileri
- Her iki tarafında akli melekelerinin yerinde olduğunu gösterir tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu
- Noter veya tapu memurunca düzenlenecek resmi senet
- 4 adet vesikalık fotoğraf
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi noterde yapılacaksa:
- Taraflara ait nüfus cüzdanları
- 2 adet tanık ve tanıklara ait nüfus cüzdanları
- Her iki tarafında akli melekelerinin yerinde olduğunu gösterir tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu
- 4 adet vesikalık fotoğraf
Gerekli belgelerin eksiksiz ve güncel olması, işlemlerin daha hızlı ilerlemesini sağlar. Ayrıca tarafların kimlik belgelerinin aslı ve fotokopileri hazır bulundurulmalıdır. Tüm bu işlemler muhakkak konusunda uzman bir avukat tarafından takip edilmeli, sözleşme muhakkak konusunda uzman bir avukat tarafından hazırlanmalıdır.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Düzenlenirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sözleşmede bakım şartları, taşınmazın devri, ipotek tesis edilip edilmeyeceği gibi hususlar ayrıntılı olarak yer almalıdır.
Gerçek işleme uygun hareket edilmelidir. Eğer asıl amaç bağış yapılması ise ölünceye kadar bakma sözleşmesi değil bağış işlemleri yapılması gerekmektedir. Yine aynı şekilde bakım alacaklısı gerçekten bakıma muhtaç olması gerekmektedir. Gerçekten bakıma muhtaçlık söz konusu değilken bu sözleşmenin yapılması tehlikelidir.
Tanıklar akraba ve yakınlardan değil, bağımsız tarafsızlığına şüphe olmayan 3. kişilerden seçilmelidir.
Bakım karşılığı taşınmaz devri yapılırken ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önlemek adına ayrıntılar açıkça yazılmalıdır. Örneğin, bakımın yalnızca sağlık ihtiyaçlarını mı kapsadığı yoksa sosyal, psikolojik ve mali yardımları da içerip içermediği belirtilmelidir.
Tüm bu işlemler muhakkak konusunda uzman bir avukat tarafından takip edilmeli, sözleşme muhakkak konusunda uzman bir avukat tarafından hazırlanmalıdır.
Bakım Borçlusu ve Bakım Alacaklısı Kimdir?
- Bakım borçlusu: Bakım hizmetini üstlenen, yani bakıma muhtaç kişiye bakan taraftır.
- Bakım alacaklısı: Ölünceye kadar bakılmasını isteyen ve bu bakıma karşılık taşınır yada taşınmazı devreden yada devretmeyi kabul eden taraftır.
Bu rollerin açıkça tanımlanması, ileride doğabilecek sorumluluk tartışmalarının önüne geçer. Sözleşmede her iki tarafın yükümlülükleri net şekilde belirlenmelidir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi ile Vasiyetname Arasındaki Farklar
- Vasiyetname tek taraflı bir işlemdir; ölünceye kadar bakma sözleşmesi ise iki taraflı bir sözleşmedir. Hukukta buna ivazlı ve ivazsız denmektedir.
- Vasiyet ölümden sonra hükümler doğurur; ancak ölünceye kadar bakma sözleşmesi ise imza anında hükümlerini doğurmaya başlayabilir.
- Vasiyetname el yazısı olabilirken, ölünceye kadar bakma sözleşmesi resmi şekilde olması zorunludur.
Bu fark, sözleşmenin mahiyeti açısından çok önemlidir. Ayrıca vasiyet her zaman iptal edilebilirken, ölünceye kadar bakma sözleşmesi ancak belirli şartlarla ve mahkeme kararıyla sona erdirilebilir.
Kimler Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Yapabilir?
Ayırt etme gücüne sahip ve ergin her gerçek kişi bu sözleşmeyi yapabilir. Tüzel kişiler bakım borçlusu olabilecekken, tüzel kişiler ise bakım alacaklısı olamayacağından taraf olamaz.
Ancak uygulamada, bakım borçlusu olarak aile üyeleri ya da güvenilen üçüncü kişilerin tercih edildiği görülmektedir. Bu kişilerin bakım yeterliliği ve samimiyeti değerlendirilmelidir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları Nelerdir?
Tekrar etmek gerekirse, resmi şekle uygun olarak yapılması, tarafların rızasının bulunması, gerçek iradelerinin bakım sözleşmesi olması, konu ve sebebin hukuka uygun olması gerekir. Ayrıca Medeni kanun 612. madde uyarınca ölünceye kadar bakma sözleşmesi miras sözleşmesi şeklinde yapılmalıdır. Bu noktada miras sözleşmeleri için geçerli olan şartlar ölünceye kadar bakma sözleşmeleri içinde geçerli olacaktır. Yani resmi vasiyetname şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir. İrade sakatlığı halleri (hata, hile, ikrah) varsa sözleşme iptal edilebilir.
Geçerlilik için önemli bir diğer unsur da sözleşmenin içeriğinin açık ve anlaşılır olmasıdır. Taraflardan birinin neye imza attığını anlamaması durumunda sözleşmenin geçersiz sayılması mümkündür.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nasıl ve Nerede Yapılır?
2 çeşit ölünceye kadar bakma sözleşmesi bulunmaktadır. Bunlardan ilki sözleşme konusu edimlerin anında devir edildiği bakma sözleşmesi, İkincisi ölüm sonrası devredildiği bakma sözleşmesidir. Her iki sözleşmede tapu müdürlüğünde, sulh hukuk mahkemesinde yada noter huzurunda resmi senetle yapılabilir.
Taraflar eğer anında edim istedikleri türde bir bakım sözleşmesi yapacaklarsa, en kısa yöntem doğrudan tapu müdürlüğünde yapılan sözleşmedir. Fakat burada taşınır devretmek mümkün değildir. Sadece taşınmazların devri söz konusudur. Taraflar burada önceden randevu alır. Daha sonrasında 2 tanık ile birlikte randevu günü tapu müdürlüğüne gidilir. Tapu müdürlüğünde tanıkların adli sicil kayıtları, tarafların akıl sağlığı kontrol edilir. Tarafların fiili ehliyetlerinin olup olmadığı kontrol edilir. Daha sonrasında devre konu taşınmazın borcu olup olmadığını sorgulanır. Bu işlem için taşınmazın borcu olmaması gerekir. En son olarak taşınmazın rayiç bedeli tespit edilir ve ölünceye kadar bakma sözleşmesi imzalanır.
Taraflar eğer anında edim yapılmasını istemiyorlarsa, bakım alacaklısı öldükten sonra devir yapılacaksa, bu durumda en kısa yöntem noter huzurunda yapılan sözleşmedir. Noter huzurunda hem taşınırlara hem taşınmazlara yönelik sözleşme yapılabilecektir. Notere 2 tanık ile birlikte randevu alınmadan gidilir. Tarafların akıl sağlıkları kontrol edilir. Daha sonra hazırlanan sözleşme taraflarca imzalanır. Taraflar isterse daha sonra noterde hazırlanan metni, tapu müdürlüğüne iletilerek ve şerh olarak işleterek tamamlar.
Tüm bu işlemler muhakkak konusunda uzman bir avukat tarafından takip edilmeli, sözleşme muhakkak konusunda uzman bir avukat tarafından hazırlanmalıdır.
Tapuda Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi
Uygulamada noterde de, tapuda da ölünceye kadar bakma sözleşmesi yapılabilmektedir.
Taraflar, anında edim içeren bir bakım sözleşmesi yapmak istiyorlarsa, en kısa yol doğrudan tapu müdürlüğü nezdinde sözleşme düzenlenmesidir. Ancak bu yöntem yalnızca taşınmaz malların devrine olanak tanır; taşınır malların devri bu şekilde mümkün değildir.
Bu işlem için tarafların önceden randevu alması gerekir. Randevu günü, taraflar iki tanık ile birlikte tapu müdürlüğüne başvurur. Tapu müdürlüğünde, tanıkların adli sicil kayıtları incelenir, tarafların akıl sağlıkları ve fiil ehliyetleri değerlendirilir. Ayrıca, devre konu taşınmazın üzerinde herhangi bir borç veya takyidat bulunup bulunmadığı sorgulanır. Bu tür bir sözleşmenin yapılabilmesi için taşınmazın borçsuz olması gereklidir. Son olarak, taşınmazın rayiç bedeli tespit edilir ve ardından ölünceye kadar bakma sözleşmesi imzalanır.
Noterde Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi
Noter huzurunda yapılan bu işlem, tarafların iradesinin açık ve özgür olduğunu belgelemesi açısından önemlidir. Ayrıca noter, sözleşmenin hukuka uygunluğunu da kontrol eder.
Taraflar anında edim istemiyor, yani bakım alacaklısının vefatından sonra malvarlığının devrini kararlaştırıyorlarsa, bu durumda en pratik yol noter huzurunda yapılacak bir sözleşmedir. Noterde düzenlenen sözleşme hem taşınır hem de taşınmaz malları kapsayabilir. Noter işlemi için randevu alınması zorunlu değildir; taraflar iki tanık ile birlikte doğrudan notere başvurabilir. Noter, tarafların akıl sağlıklarını ve ehliyet durumlarını değerlendirir. Ardından, hazırlanan sözleşme taraflarca imzalanır. Dilerlerse, noter huzurunda yapılan bu sözleşme daha sonra tapu müdürlüğüne sunularak ilgili taşınmaz üzerine şerh verilebilir.
Sulh Hukuk Mahkemesinde Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi
Taraflar dilerlerse sulh hukuk mahkemesinde de ölünceye kadar bakma sözleşmesi yapabilirler. Kanunen bu durum uygun olsa da, mahkemeler çok yoğun olduğundan uygulamada vatandaşlar noter ve tapu kanallarını tercih etmektedir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinde Yasal İpotek Hakkı
Kanun gereği, bakım alacaklısı lehine yasal ipotek hakkı tesis edilebilir. Bu durum Medeni Kanun 613. madde açıkça belirtilmiştir. Bu hak, bakım borçlusunun yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde kullanılabilir.
Bu durumda bakım alacaklısı, taşınmazı ipotek ettirerek güvence altına alınmış olur. Böylece mağduriyeti engellenir.
Medeni kanuna göre bakım alacaklısı ölünceye kadar bakım sözleşmesi yaptıktan sonra 3 ay içinde ipotek hakkını tapuya şerh edebilecektir. 3 aylık süre hak düşürücü süre olup bu süre içinde ipotek hakkının kullanmayan bakım alacaklısı, bu hakkını kayıp edecektir.
Sözleşme Hangi Durumlarda İptal Edilebilir veya Sona Erebilir?
- Taraflardan birinin sözleşme şartlarını ihlali
- Bakım borçlusunun yükümlülüğü yerine getirmemesi
- Taraflardan birinin hayatını kaybetmesi
- Mahkeme kararıyla iptal gibi hallerde sona erer.
Ayrıca taraflar anlaşarak da sözleşmeyi sona erdirebilir. Bunun için noter onaylı fesih belgesi düzenlenmesi gerekir.
3. Kişilerin Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesini İptal Etmesi
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi 3. kişilerin haklarını ihlal etmiş olabilir. Bu noktada menfaati ihlal edilen kişi, mahkemeler önünde haklarının geri verilmesini talep edebilir. Bu durum genelde mirasçılar arasında ortaya çıkmaktadır. Geri verilmesi talebi ancak ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali ile mümkündür. Bu durumda ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali davası açılır.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin İptali ve Tenkisi Davası
Mirasçılar, miras paylarının zedelendiğini ileri sürebilir. Tenkis davası ile haklarının korunmasını isteyebilirler.
Özellikle saklı pay sahibi olan mirasçılar bu hakkı kullanabilir. Tenkis davası için belirli süreler içerisinde mahkemeye başvurmak gerekir.
Ölünceye kadar bakma sözleşmeleri, yukarıda da belirtildiği üzere, karşılıksız bir kazandırma niteliğinde olmayıp, taraflar arasında ivazlı (karşılıklı) bir sözleşme niteliği taşımaktadır. Bu yönüyle, sağlar arası ve karşılıklı edime dayalı bir sözleşme olan ölünceye kadar bakma sözleşmesi uyarınca mülkiyeti devredilen taşınmazlar bakımından, mirasçıların saklı paya ilişkin bir talepte bulunması kural olarak mümkün değildir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatları da bu yöndedir.
Ancak, bu kuralın istisnaları da bulunmaktadır. Nitekim, bazı durumlarda bu tür sözleşmelerin tenkis davasına konu edilebildiği görülmektedir. Örneğin; bakım borçlusunun, herhangi bir nedenle bakım yükümlülüğünü yerine getirememesi ya da bakım alacaklısından önce vefat etmesi halinde, mirasçılar belirli koşullarda saklı paylarına ilişkin hak talebinde bulunabilmektedir. Bu yönde verilmiş güncel Yargıtay kararları da bulunmaktadır.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin Muris Muvazaası Nedeniyle İptali
Mirasçılar, sözleşmenin muvazaalı olduğunu iddia ederek ölünceye kadar bakma sözleşmesi örneği üzerinden iptal davası açabilir. Ayrıca yine mirasçılar saklı paylarının zedelendiğini iddia ederek ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptalini ve saklı paylarının kendilerine ödenmesini talep edebilirler.
Bu durumda mirasçılar, sözleşmenin mirastan mal kaçırma amacıyla yapıldığını ileri sürerek “muris muvazaası” iddiasında bulunabilir. Bu tür davalarda mahkeme, tanık dinleyebilir ve tarafların ekonomik durumunu araştırabilir. Bu tür davalarda esas olan yapılması istenen gerçek işlem ile, görünürde ki işlemin aynı olmasıdır. Tarafların iradelerinin gerçek ve samimi olmasıdır. Bu şartlara uymayan ölünceye kadar bakma sözleşmeleri 3 kişilerin mahkemeye açacakları dava ile iptal edilebilecektir.
Yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca, bakım alacaklısının tek taşınmazı varsa, yada tüm taşınmazları tek bir kişiye devrediliyorsa, yada bakım borçlusu fiilen bakım alacaklısına bakmamışsa bu durum muvazaaya işarettir ve kanunen mahkeme yolu ile iptal edilebilecektir.
Yargıtay Kararları Işığında Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmeleri
Yargıtay, sözleşmenin gerçek iradeye dayanmasını ve taraflar arasındaki dengenin gözetilmesini şart koşar. Uygulamada çok sayıda örnek karar vardır.
Örneğin, bakım borçlusunun yükümlülüğünü yerine getirmemesi veya devrin aslında bağış amacı taşıması durumlarında sözleşmeler geçersiz sayılabilir. Aşağıda önemli ölünceye kadar bakma sözleşmeleri hakkında Yargıtay kararlarını paylaşıyoruz:
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2016/13864 E. , 2019/6362 K. “İçtihat Metni”:
Vasiyet; bir kimsenin hukuki hüküm ve etkisi ölümünden sonraya etkili olmak üzere mallarında yasanın koyduğu sınırlar içerisinde karşılıksız tasarrufta bulunmasıdır. Vasiyetname; vasiyet tasarruflarını içeren ve yasada gösterilen biçimlere uyularak yapılan ve vasiyetçi tarafından ölünceye kadar dönülebilen yazılı irade beyanıdır. Ölüme bağlı tasarruf; vasiyet ve miras mukavelesi gibi, gerçek kişilerin hukuki etki ve hükümlerini ölümlerinden sonra doğuran hukuki işlemleridir. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi ise sözleşmecilerden birinin ötekine, ölünceye değin bakma ve kendisini görüp gözetme koşuluyla bir malvarlığını veya bir takım mallarını intikal ettirmesi borcunu doğuran sözleşmedir. Yani, ölünceye kadar bakma sözleşmesi sağlar arası ve çift taraflı borç yükleyen bir sözleşme olup, etkisini ölüme bağlı tasarruf gibi ölümden sonra değil imzalanmasıyla birlikte gösterir. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, ölüme bağlı bir tasarruf değildir.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2023/5611 E. , 2024/3993 K. “İçtihat Metni”:
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçersizdir. Başka bir ifade ile ölünceye kadar bakma sözleşmesi resmi şekilde yapılmadıkça geçerli değildir (TBK m.612, TMK m.545).
Davacı ölünceye kadar bakma sözleşmesi uyarınca kendisinin bakım alacaklısı, davalı tarafın ise bakım borçlusu olduğunu iddia etmiş, davalı bakım borçlusunun edimlerini yerine getirmediğinden bahisle tapu iptal ve tescil talebinde bulunmuştur. Yukarıda açıklandığı üzere ölünceye kadar bakma sözleşmesi miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçersizdir. Taraflar arasında yasa ile belirlenen şekle uygun bir ölünceye kadar bakma sözleşmesi yoktur. Taraflar arasında belirtilen şekil usulüne uyularak yapılan bir sözleşme bulunmadığından, sözleşmedeki edimlerin yerine getirilmediğinden bahisle talep edilen tapu iptal ve tescil isteminin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 2013/1013 E. , 2013/5690 K. “İçtihat Metni”:
Ancak, sözleşmeden doğan bütün yükümlülükleri yerine getiren bakım borçlusuna karşı, sonradan şekil noksanlığı nedeniyle sözleşmenin iptalini istemek, iyi niyet kuralları ile bağdaşmadığından, 16. Hukuk Dairesinin 1992/7828 – 6695 sayılı kararında belirtildiği gibi muris … tarafından düzenlenen ölünceye kadar bakma sözleşmesi kanunî şekle uygun düzenlenmemesine rağmen, sözleşmenin tarafı olan …’ın sözleşmenin öngördüğü yükümlüklerini, ortada geçerli bir sözleşme varmış gibi yerine getirdiği ve ölene kadar babası … Uçkan’a baktığı anlaşılmakta olup, bu durumda bakım alacaklısı ölene kadar sözleşmenin iptalini istemediği gibi, çekişmeli taşınmazın zilyetliğini de …’a devretmiş olduğundan, diğer mirasçı olan davacı …. tarafından artık sözleşmenin şekil şartı nedeniyle geçersiz olduğunun ileri sürülmüş olması Medenî Kanunun 2. maddesinde ifade edilen iyi niyet kuralları ile bağdaşmayacağından ve uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli 207 ada 18 parselin tamamı ile 207 ada 27 parselin 886,39 m2’lik kısmının orman sayılmayan yerlerden olduğu ve 207 ada 27 parsel sayılı taşınmazın 886,39 m2’lik kısmının ölünceye kadar bakma sözleşmesine konu olan taşınmaz sınırları içinde kalan ve asliye hukuk mahkemesinde dava konusu olan alan içinde kaldığı anlaşıldığından, davacı Ulviye Uçkan ile davalı Hazine ile dahili davalı … Yönetiminin temyiz itirazlarını reddi ile usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA
Hukuk Genel Kurulu 2013/484 E. , 2014/145 K. “İçtihat Metni”:
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay ele alındığında; davacılar vekili tarafından dosyaya ibraz edilen tapu senedi fotokopilerine göre taşınmazların edinme sebebinin A.. A.. sahibi bulunduğu üç parça taşınmazdan bir adedinin tamamını, iki adedinde ise hissesini “ölünceye kadar bakıp beslemek ve görüp gözetmek” şartı ile M.. A..’a devrinden adı geçen davacı adına tescil edildiği, ancak mahkemece tapu kayıtları celp edilerek dayanak belgeler arasında usulüne uygun düzenlenmiş ölünceye kadar bakma sözleşmesinin bulunup bulunmadığı denetlenmemiştir. Ayrıca söz konusu olay nedeniyle davacı M.. A.. lehine iş gücü kaybından ötürü tazminata hükmedildiği görülmüştür.
Bu durumda mahkemece usulüne uygun resmi şekilde düzenlenmiş ölünceye kadar bakma sözleşmesinin olup olmadığının araştırılması, böyle bir sözleşmenin varlığı halinde; davacı lehine iş gücü kaybı nedeniyle hükmedilen tazminatın, ölünceye kadar bakma sözleşmesi uyarınca davacının kaza tarihine kadar yaptığı bakımın ve Özel Daire bozma ilamında bahsedilen diğer hususların, bu tazminat istemine etkisi tartışılmadan yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından hükmün Özel Daire bozma ilamında ve yukarıda belirtilen ilave nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Örneği
ÖLÜNCEYE KADAR BAKMA SÖZLEŞMESİ
- TARAFLAR
Bu sözleşme ile xxxxxx Tc kimlik numaralı, İhsaniye mah. 1285 sk. No:12 iç kapı no:5 Mersin adresinde ikamet eden, X: BAKIM ALACAKLISI,
X Tc kimlik numaralı Mezitli Mah.. Gazi Mustafa Kemal Bulv. Petrolkent Sitesi A blok no:847 C, İç kapı no: 6 Mezitli/Mersin adresinde ikamet eden, X: BAKIM BORÇLUSU olarak anılacaktır.
- SÖZLEŞMENİN KONUSU
İşbu sözleşme kapsamında bakım borçlusu bakım alacaklısının hayatı boyunca bakım ve gözetme borcunu üstleneceğini; Bakım Alacaklısının da bakım edimine karşılık Mersin ili, Akdeniz ilçesi, Mahmudiye mah. 23/1 pafta, 1634 ada, 2 parselde bulunan 1.kat 2 numaralı bağımsız bölümdeki taşınmaz ile Mersin ili Akdeniz ilçesi, Akdeniz mah. 1859 ada, 5 parselde bulunan 2. Kat 5 numaralı bağımsız bölümdeki taşınmaz malvarlığını bakım alacaklısına devredeceği hususunu taahhüt etmektedir.
- BEYANLAR
Bakım alacaklısı söz alarak, okur yazar olduğunu, bakım borçlusunun kızı olduğunu, yıllardır aynı konutun içerisinde baş başa yaşadıklarını, bakım borçlusunun bu zaman diliminde kendisine karşı kanuni ve vicdani tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kendisinin tüm ihtiyaçlarını samimiyetle, karşılık gözetmeden, ilgi ve alakala karşıladığını, bundan sonrada üzerine düşen bakım borcunu yerine getireceğinden şüphesi olmadığını, akli melekelerinin ve temyiz kudretinin yerinde olduğunu, başkaca mal varlıklarının bulunduğunu, iş bu sözleşme ile yaptığı sağlar arası işlem ile eşinin ve çocuklarının saklı paylarını ihlal etmediğini, hiç kimsenin baskısı ve korkutması altında kalmadan iş bu sözleşmeyi imzalamak istediğini, ve Mersin ili, Akdeniz ilçesi, Mahmudiye mah. 23/1 pafta, 1634 ada, 2 parselde bulunan 1.kat 2 numaralı bağımsız bölümdeki taşınmaz ile Mersin ili Akdeniz ilçesi, Akdeniz mah. 1859 ada, 5 parselde bulunan 2. Kat 5 numaralı bağımsız bölümdeki taşınmazları devredeceğini beyan etmiştir.
Bakım Borçlusu söz alarak, okur yazar olduğunu bakım alacaklısının evladı olduğunu yıllardır aynı aynı konutun içerisinde birlikte yaşadıklarını, bakım alacaklısının tüm ihtiyaçlarını karşıladığını, birlikte uzun yıllardır hayat arkadaşlığı yaptıklarını, bundan sonrada bu birlikteliğin ve bakım yükümlülüğünün sorunsuz devam edeceğini, bakım alacaklısı vefat edinceye kadar tüm bakım, tedavi, ilgi ve alaka yükümlülüklerini yerine getirmeyi taahhüt ettiğini, akli melekelerinin ve temyiz kudretinin yerinde olduğunu, bu sözleşme ile kendisinin ve bakım alacaklısının çocuklarının saklı paylarının ihlal edilmediğini, hiç kimsenin baskısı ve korkutması altında olmadan iş bu sözleşmeyi imzalamak istediğini beyan etmiştir. Ayrıca Mersin ili, Akdeniz ilçesi, Mahmudiye mah. 23/1 pafta, 1634 ada, 2 parselde bulunan 1.kat 2 numaralı bağımsız bölümdeki taşınmaz ile Mersin ili Akdeniz ilçesi, Akdeniz mah. 1859 ada, 5 parselde bulunan 2. Kat 5 numaralı bağımsız bölümdeki taşınmazların mülkiyetinin, ilgili şahsın vefatından sonra bana kendisine ait olacağını kabul ve beyan etmiştir.
- ÖZEL HÜKÜMLER
Bakım borçlusu, bakım alacaklısının hayatı boyunca ona bakmayı, bakımda gerekli özeni göstermeyi, onu gözetlemeyi ve sağlık ihtiyaçlarını karşılamayı, uygun konut, besin sağlamayı ve temizlik ihtiyaçlarında kendisine yardımcı olmayı taahhüt eder.
Bakım alacaklısı hayatı boyunca kendisine yapılacak bakım ve gözetme yükümlülüğüne karşılık olarak hiçbir baskı, tehdit ve zorlama olmadan Mersin ili, Akdeniz ilçesi, Mahmudiye mah. 23/1 pafta, 1634 ada, 2 parselde bulunan 1.kat 2 numaralı bağımsız bölümdeki taşınmaz ile Mersin ili Akdeniz ilçesi, Akdeniz mah. 1859 ada, 5 parselde bulunan 2. Kat 5 numaralı bağımsız bölümdeki taşınmazı bakım borçlusuna devretmeyi kabul etmiştir.
Bakım alacaklısı, bakım borçlusunun sözleşmeye aykırı davranması, bakım yükümlülüğünü yerine getirmemesi, kendisini terk etmesi, sağlık problemleri ile ilgilenmemesi durumlarında sözleşmeyi tek tarafla olarak önel vermeksizin feshedecektir. Bu fesih nedeniyle bakım borçlusuna tazminat davası açma hakkı saklıdır.
Bakım alacaklısı, bakım borçlusuna devredeceği taşınmazlar üzerinde satıcı gibi yasal ipotek ve intifa hakkına sahiptir.
Bakım borçlusu, bakım alacaklısının kendine hakaret, işkence ve kötü muamele veya canına karşı bir suç işlemesi, evin zilyetliğini kullanmaktan alı koyması, evin mülkiyetini devretmekten kaçınması, ölünceye kadar bakım için gerekli şart ve ortamı hazır etmemesi halinde önel vermeksizin tek taraflı olarak sözleşmeyi feshedecektir. Bu nedenle bakım alacaklısına tazminat davası açma hakkı saklıdır.
Bakım borçlusu, bakıma muhtaç bakım alacaklısına kendi aile ferdiymiş gibi davranmak zorundadır. Bakılan kişinin, beslenmesini, giyimini, sağlık ve tedavi yardımını karşılamakla yükümlüdür. (Özel şartlar kısmına taraflar ölünceye kadar nasıl bakılacağını yazabilir, ancak şarta bağlama, ahlaka aykırı şartlar yazma gibi genel hükümlere aykırı maddeler ekleyemezler.
Bakım borçlusunun ölümünden sonra bu sözleşmeye konu olan bakım yükümlülüğü ve karşılığında doğan hak ve borçlar, bakım borçlusunun yasal mirasçılarına geçer. Mirasçılar, bu sözleşmeden doğan yükümlülükleri kabul ettikleri takdirde sözleşme hükümleri aynen devam eder
Taraflar, farklı şehirlerde ikamet ediyor olmalarının, işbu sözleşmenin geçerliliğini etkilemeyeceğini ve bakım yükümlülüğünün bu duruma göre yerine getirileceğini kabul etmişlerdir.
Bakım borçlusunun yükümlülükleri yalnızca bakım alacaklısına karşıdır. Bakım alacaklısını bu alacağı başkasına devredemez.
5. TANIK BEYANLARI
……………. tarihinde ….. günü Mersin 11. Noterinde aşağıda kimlik bilgileri verilen ……………. ve …………………….. olarak resmi memur önünde şahitlik yaptığımızı, TMK madde 536 uyarınca tanıklık yapmaya yasaklı bir halimizin bulunmadığını (tanıklıktan yasaklı haller için Sincan avukat danışmanlığı alınız), Bakım borçlusunun ve bakım alacaklısının sağlıklarının yerinde olduğunu, akli melekelerinin yerinde gözüktüğünü, konuşmalarında ve anlamalarında bir aksaklık gözlemlemediklerini, okur yazar olduklarını tespit ettiklerini, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin hüküm ve sonuçlarını bildiklerini, bilerek ve isteyerek hiçbir baskı altında kalmadan bu sözleşmeyi imzaladıklarını beyan ederiz.
İSİM-SOYİSİM İSİM-SOYİSİM
İMZA İMZA
ŞAHİT ŞAHİT
İSİM-SOYİSİM İSİM-SOYİSİM
İMZA İMZA
Sonuç olarak, ölünceye kadar bakma sözleşmesi, miras planlaması ve sosyal yardımlaşma düzenlemeleri için kullanılan önemli bir hüküm içerir. Bu sözleşmenin hem hukuki geçerliliği, hem de tarafların menfaatleri bakımından dikkatli ve bilinçli şekilde yapılması şarttır.
Eğer siz de bir yakınınızla bu tür bir sözleşme düşünüyorsanız, bir hukukçudan profesyonel destek almanız önerilir. Ayrıca sözleşmenin uygulanabilirliğini ve ileride doğabilecek ihtilafları değerlendirmek için uzman desteği büyük önem taşır.
Unutulmamalıdır ki her ölünceye kadar bakma sözleşmesi örneği kendi şartlarına göre değerlendirilmelidir. Hazır şablonlarla değil, kişiye özel hazırlanmış metinlerle güvenli bir işlem yapılmalıdır.
Çalışma alanlarımızdan mersin miras avukatı hakkında daha detaylı bilgi için web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Mirasçılara Geçer Mi?
Evet bakım borçlusunun ölmesi durumunda ölünceye kadar bakma sözleşmesi mirasçılara geçer. Bakım alacaklısı sözleşmeyi devam ettirmek istemezse, bakım alacaklısı 1 yıl içinde sözleşmeyi fesih edebilecektir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi ile Alınan Ev Satılabilir Mi?
Evet. Sözleşme ile devir hemen alındıysa, devralınan taşınmaz satılabilir. A Satış işlemi bakım yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; sözleşmeye aykırı davranış iptal nedeni olabilir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Kimler Yapabilir?
Ayırt etme gücüne sahip ve ergin olan herkes bu sözleşmeyi yapabilir. Taraflardan biri taşınmaz sahibi hasta ve bakıma muhtaç kişi, diğeri ise bakım hizmetini üstlenecek kişi olmalıdır.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Kaç Yıl Geçerli?
Sözleşme süresi belirli yıl ile değil, bakım alacaklısının ölümüyle sınırlıdır. Yani sözleşme, bakım alacaklısı hayattayken geçerlidir; vefatla sona erer.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinde Tapu Devri Ne Zaman Olur?
Tapu devri genellikle sözleşme anında yapılır. Ancak taraflar isterse şartlı devir veya ölünce devri gibi uygulamalarla süreci planlayabilir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları Nelerdir?
Resmi şekilde yapılması (tapu veya noter)
Tarafların ehil olması
Gerçek ve sakatlanmamış irade ile düzenlenmiş olması
Hukuka ve ahlaka uygun içerik taşıması
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin Mirasçılar Tarafından İptali Mümkün mü?
Evet. Mirasçılar, muris muvazaası, saklı pay ihlali veya şekil eksikliği gerekçeleriyle sözleşmenin iptalini mahkemeden talep edebilir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Ücreti Ne Kadardır?
Noter ve tapu harçlarına göre değişiklik gösterir. Ortalama noter masrafı 6.500-10.000 TL arası, tapu harcı ise taşınmaz değerine göre %4 oranında olabilir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Saklı Payı İhlal Edebilir Mi?
Evet. Bakım karşılığı taşınmaz devri, mirasçıların saklı paylarını zedeleyebilir. Bu durumda mirasçılar tenkis davası açabilir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi ile Devredilen Taşınmaz Satılabilir Mi?
Satılabilir. Ancak bakım yükümlülüğü devam eder. Yeni malik sözleşmeden haberdarsa, o da bu yükümlülükten sorumlu olabilir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Noter Şart mı?
Hayır, noter şart değildir. Taraflar isterse tapu müdürlüğü ve sulh hukuk mahkemesinde sözleşme düzenleyebilecektir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Tenkise Tabi midir?
Evet. Saklı paylı mirasçıların zarara uğraması halinde sözleşmeye konu taşınmazlar tenkise tabi tutulabilir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinde Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?
Tenkis davası için süre, vasiyetin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl; her hâlükârda 10 yıldır. Muvazaa davalarında süre koşulu yoktur.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Tapuya Şerh Edilir mi?
Evet. Tapuya “ölünceye kadar bakma şartı” şerhi konularak üçüncü kişilerin bilgilendirilmesi sağlanır.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesini Vasi Yapabilir mi?
Hayır. Vasi tek başına bu sözleşmeyi yapamaz. Ancak vesayet makamı olan mahkemeden izin alınarak yapılabilir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin İptalini Mirasçılar İsteyebilir mi?
Evet. Mirasçılar, muvazaa, şekil eksikliği veya bakımın fiilen yapılmadığını gerekçe göstererek iptal davası açabilir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Sağlık Raporu Nereden Alınır?
Sözleşme için sağlık raporu tam teşekküllü devlet hastanesinden alınır. Raporun işlem yapılacak gün ile aynı gün olması önemlidir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesini Kim Hazırlar?
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi avukatlar tarafından hazırlanır. Ancak bağlayıcı olması için tapu memuru yada noter huzurunda resmi senet haline getirilmelidir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nereden Yapılır?
Sözleşmenin geçerli olabilmesi için tapu müdürlüğünde, noterde yada sulh hukuk mahkemesinde yapılması gerekir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi İptal Edilebilir mi?
Evet. Tarafların anlaşması, mahkeme kararı veya yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde iptal mümkündür.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinde Bakım Borcu Yerine Getirilmezse Ne Yapılabilir?
Bakım alacaklısı veya mirasçıları sözleşmenin feshi veya taşınmazın geri alınması için dava açabilir. Ayrıca zarar varsa tazminat da talep edilebilir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi ile Tüm Mal Varlığı Devredilebilir mi?
Evet. Ancak bu durum saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal edebilir. Böyle bir durumda tenkis veya iptal davası gündeme gelir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Süresince Tarafların Yükümlülükleri Nelerdir?
Bakım borçlusu: bakım alacaklısının fiziksel, sosyal ve ekonomik bakımını yapması.
Bakım alacaklısı sözleşme ile belirlediği taşınırı yada taşınmazı devretmek veya devri garanti etmek yani edimi yerine getirmektir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin Şartları Sonradan Değiştirilebilir mi?
Ancak her iki tarafın açık rızasıyla ve yine resmi şekle bağlı olarak yapılabilir. Tapuda yeni senet düzenlenmesi gerekir.
Ölünceye Kadar Bakım Sözleşmesinin Taraflarından Birinin Ölmesi Durumunda Ne Olur?
Bakım alacaklısı ölürse sözleşme sona erer. Bakım borçlusu ölürse, sözleşme mirasçılara geçer. Mirasçılar sözleşme edimlerini yerine getirir. Bakım alacaklısı dilerse 1 yıl içinde sözleşmenin iptal edilmesini isteyebilir.
Ölünceye Kadar Bakım Sözleşmesi Kimler Arasında Yapılır?
Bir tarafta taşınmaz mal sahibi (bakım alacaklısı), diğer tarafta bakım yükümlülüğünü üstlenen gerçek kişi (bakım borçlusu) yer alır. Sözleşme, bu iki taraf arasında yapılır.
İşbu mesleki makale/dilekçe, iş ve gelir elde etme amacı güdülmeksizin, meslektaşlarımıza yardımcı olmak, büromuzun faaliyet gösterdiği alanlar hakkında bilgi vermek, bilimsel çalışmalarımızı yayımlamak amacıyla, özel, somut ve mesleki teknik araştırmalar sonucu, çok fazla emek ve mesai harcanarak, reklam yasağı yönetmeliğinin 6. ve 7. maddeleri gözetilerek bizzat avukatımız tarafından hazırlanmış ve yayımlanmıştır. Lütfen ücretli avukatlık hizmeti almak, danışmak ve bilgi almak için avukatınıza ulaşınız.