Ceza Mahkemesinde Basit Yargılama Usulü, iddianamenin kabulünden sonra bazı suçlar bakımından duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden yürütülen, hızlı ve pratik bir ceza muhakemesi yoludur. CMK m. 251 uyarınca asliye ceza mahkemesinin takdirine bağlı olarak uygulanır; biçimsel koşullar bulunsa dahi mahkeme, olayın niteliğine göre bu usule geçmekten kaçınabilir. Usulün en önemli sonucu, mahkûmiyet kurulması hâlinde sonuç cezanın 1/4 oranında indirilmesidir. Süreçte iddianame sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilir; taraflardan yazılı beyan ve savunmalar istenir, gerekli evraklar toplanır ve duruşmasız hüküm kurulabilir. Şartları oluştuğunda kısa süreli hapis seçenek yaptırımlara çevrilebilir, erteleme ya da sanığın yazılı karşı çıkmaması kaydıyla HAGB uygulanabilir. Verilen kararlara karşı itiraz edilebilir; itiraz üzerine duruşma açılarak genel hükümlere göre yargılamaya devam edilir ve gerektiğinde istinaf yolu gündeme gelir. Bu makalede usulün kapsamı, şartları ve uygulamadaki kritik noktalar ayrıntılı biçimde ele alınacaktır.
Sayfa İçeriği
Basit Yargılama Usulü Nedir? (CMK 251)
Basit yargılama usulü, iddianamenin kabulünden sonra asliye ceza mahkemesinin takdiriyle duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden yürütülen, Ceza Mahkemesinde Basit Yargılama Usulü kapsamında hızlı ve ekonomik bir muhakeme yoludur. CMK m.251 uyarınca mahkeme, suçun niteliği ve dosyanın durumu itibarıyla olağan yargılama yerine bu usulün daha elverişli olacağı kanaatine varırsa uygulamaya karar verebilir.
Bu usulde mahkeme, iddianameyi sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ eder; taraflardan belirli süre içinde yazılı beyan ve savunma ister, gerekli evrak ve kayıtları evrak üzerinden toplar. Uygun görüldüğünde beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, düşme veya red gibi CMK m.223 kapsamındaki kararlardan biri duruşma açılmadan verilebilir. Mahkûmiyet halinde ise sonuç ceza 1/4 (bir/4) oranında indirilir; şartları oluştuğunda kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir, erteleme veya sanığın yazılı karşı çıkmaması kaydıyla HAGB uygulanabilir.
Takdir yetkisi mahkemeye aittir: Biçimsel şartlar bulunsa dahi, somut olayın özellikleri duruşma yapılmasını gerektiriyorsa mahkeme olağan yargılamaya devam eder. Ayrıca duruşma günü belirlendikten sonra artık basit yargılama yoluna geçilemez; bu kritik eşik CMK m.175 ve m.251 sistematiği içinde önem taşır.
Özetle; Ceza Mahkemesinde Basit Yargılama Usulü, yazılılık, hız ve usul ekonomisi ilkeleri üzerine kuruludur; adil yargılanma hakkı gözetilerek, savunma imkânı yazılı olarak tanınır ve kanun yoluna itiraz güvencesi mevcut olup, uygun dosyalarda cezadan 1/4 indirim avantajı sağlar.
Basit Yargılama Usulü Hangi Hallerde Uygulanır?
Ceza Mahkemesinde Basit Yargılama Usulü, yalnızca belirli suç tipleri için öngörülmüştür. CMK m.251 hükmüne göre bu usul, adli para cezası ya da üst sınırı iki yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda uygulanabilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, yalnızca Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen suçlar değil, aynı zamanda özel kanunlarda yer alan ve üst sınırı iki yılı aşmayan hapis cezaları öngören fiillerin de bu kapsama girdiğidir.
Ancak her dava için otomatik olarak uygulanmaz. Mahkemenin takdir yetkisi vardır. Biçimsel şartlar oluşsa bile, olayın özelliği duruşma yapılmasını gerektiriyorsa mahkeme olağan yargılama yolunu tercih edebilir.
Bu usule geçilmesi için dikkate alınan temel ölçütlerden biri de suçun nitelikli halleridir. Eğer suçun nitelikli hali daha yüksek ceza öngörüyorsa, basit yargılama usulü uygulanamayacaktır.
Basit yargılama usulü kapsamında değerlendirilebilecek bazı suç örnekleri şunlardır:
- Basit kasten yaralama (TCK m.86/2, m.86/3)
- Taksirle yaralama (TCK m.89/1)
- Tehdit (TCK m.106/1)
- Hakaret (TCK m.125)
- Konut dokunulmazlığının ihlali (TCK m.116)
- Israrlı takip (TCK m.123/A)
- Güveni kötüye kullanma (TCK m.155/1)
- Karşılıksız yararlanma (TCK m.163)
- Çevrenin kasten veya taksirle kirletilmesi (TCK m.181-182)
- Adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs (TCK m.288)
- Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (TCK m.206)
- Hayasızca hareketler (TCK m.225)
Liste oldukça geniştir ve asliye ceza mahkemesinin görev alanına giren çok sayıda suç tipi bu kapsamdadır. Ancak tekrar vurgulamak gerekir ki, uygulama tamamen mahkemenin takdirindedir.
Basit Yargılama Usulünde Görevli Mahkeme
Ceza Mahkemesinde Basit Yargılama Usulü yalnızca asliye ceza mahkemeleri tarafından uygulanabilir. Bunun temel nedeni, bu usule tabi olan tüm suçların görev bakımından asliye ceza mahkemesinin alanına girmesidir. CMK m.251/1 açıkça, “asliye ceza mahkemesince” ifadesini kullanarak görevli mahkemeyi belirlemiştir.
Dolayısıyla, her ne kadar suçun üst sınırı iki yıl veya daha az hapis cezası olsa da, eğer davaya ağır ceza mahkemesi bakmakla görevliyse bu durumda basit yargılama usulü uygulanamaz. Aynı şekilde, sulh ceza hâkimlikleri ya da diğer mahkemeler de bu usulü kullanamaz.
Basit Yargılama Usulü Nasıl Uygulanır?
Ceza Mahkemesinde Basit Yargılama Usulü, klasik yargılamadan farklı olarak duruşma yapılmadan dosya üzerinden yürütülür. Sürecin işleyişi şu şekildedir:
- Duruşmasız Yargılama: Mahkeme, iddianamenin kabulünden sonra suçun niteliğini ve dosyanın durumunu değerlendirir. Eğer uyuşmazlığın evrak üzerinden çözülebileceği kanaatine varırsa, duruşma açmadan yargılamayı bu usulle sürdürür.
- Yazılı Savunma: Basit yargılama uygulanmasına karar verilirse, iddianame sanığa, mağdura ve şikâyetçiye tebliğ edilir. Taraflardan, iki hafta içinde yazılı beyan ve savunmalarını bildirmeleri istenir. Tebligatta ayrıca, duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği de belirtilir.
- Evrak Üzerinden Hüküm: Mahkeme, tarafların yazılı beyanları ve dosyada toplanan belgeler ışığında Cumhuriyet savcısının görüşünü almaksızın karar verir. Bu karar; beraat, mahkûmiyet, davanın reddi, düşme veya güvenlik tedbirine hükmetme şeklinde olabilir.
- Cezada İndirim: Mahkeme mahkûmiyet kararı verirse, sanığa hükmolunan sonuç ceza 1/4 oranında indirilir. Ayrıca koşullar varsa kısa süreli hapis cezaları seçenek yaptırımlara çevrilebilir, erteleme yapılabilir veya sanığın yazılı olarak karşı çıkmaması hâlinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilebilir.
Basit Yargılama Usulünde Yaptırımın Özelliği
Ceza Mahkemesinde Basit Yargılama Usulü, yalnızca yargılama sürecini hızlandırmakla kalmaz; aynı zamanda verilen kararların niteliği ve sonuçları bakımından da farklılıklar içerir. Asliye ceza mahkemesi, bu usul kapsamında CMK m.223’te düzenlenen hükümlerin tamamını evrak üzerinden verebilir.
Mahkemenin basit yargılama usulünde verebileceği kararlar şunlardır:
- Beraat kararı,
- Ceza verilmesine yer olmadığı kararı,
- Mahkûmiyet kararı,
- Güvenlik tedbirlerine hükmedilmesi,
- Davanın reddi,
- Davanın düşmesi.
Bu kararlardan en kritik olanı, mahkûmiyet kararıdır. Çünkü sanık hakkında hükmolunan ceza, TCK m.61 uyarınca alt ve üst sınırlar arasında belirlendikten sonra, CMK m.251/3 gereği dörtte bir (1/4) oranında indirime tâbi tutulur. Bu indirim, basit yargılama usulünün sanık lehine en önemli avantajlarından biridir.
Ayrıca, mahkemece koşulları varsa:
- Kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir,
- Hapis cezası ertelenebilir,
- Sanığın yazılı karşı çıkmaması hâlinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilebilir.
Mahkeme Kararına İtiraz Edilmesi ve Duruşma Açılması ile İstinaf (CMK m.252)
Basit yargılama usulünde verilen kararlar, sanık veya katılan tarafın haklarını korumak amacıyla istinaf denetimine tâbi tutulabilir. CMK m.252, basit yargılama usulüne göre verilen mahkûmiyet veya beraat kararlarına itiraz yollarını düzenler.
İtiraz Süresi ve Usulü
- İtiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren 7 gündür.
- İtiraz, mahkeme kalemine yazılı olarak yapılır veya duruşma açılması talebi ile birlikte sunulabilir.
- İtiraz eden taraf, gerekçelerini açıkça belirlemek zorundadır; aksi hâlde itiraz geçersiz sayılır.
Duruşma Açılması
- Mahkeme, itirazı aldıktan sonra yeni bir duruşma günü tayin eder.
- Duruşmada taraflar, delillerini sunabilir, tanık dinletebilir ve savunmalarını genişletebilir.
- Basit yargılama usulü gereği daha önce verilen karar, duruşma sonunda yeniden incelenir ve hüküm kesinleşir veya değiştirilir.
İstinaf Yoluna Başvuru
- İstinaf, kararın yerel mahkeme dışında bir üst mahkeme tarafından denetlenmesi anlamına gelir.
- Basit yargılama usulünde verilen kararlar, Asliye Ceza Mahkemesi kararları için Bölge Adliye Mahkemesi’ne taşınabilir.
- İstinaf başvurusu, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde yapılmalıdır.
İstinafın Sonuçları
- Üst mahkeme, kararı onaylayabilir, bozabilir veya değiştirerek hükmedebilir.
- Bozma halinde, mahkeme dosyayı yeniden incelemeye alır, gerekirse ek delil toplar ve yeni karar verir.
- İstinaf süreci, sanığın temel haklarını koruma mekanizması olarak önemli bir güvence sağlar.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ve Basit Yargılama Usulü İle İlgili Özel Hükümler
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), sanığın işlediği suç ve kişisel durumu dikkate alınarak, mahkemece hükmün belirli bir denetim süresi için ertelenmesi anlamına gelir. Basit yargılama usulü ile görülen davalarda da HAGB, CMK m.231 ve devamı maddeler kapsamında uygulanabilir.
HAGB Şartları
- Suçun niteliği ve cezanın ağırlığı: HAGB, yalnızca belirli suçlar ve 2 yıl veya daha az hapis cezası öngörülen hallerde uygulanabilir.
- Sanığın sabıka durumu: Daha önce ciddi bir sabıkası olmayan, iyi hâli değerlendirilen sanıklar için uygun görülür.
- Sanığın davranış ve pişmanlığı: Mahkeme, sanığın suçu kabul etmesini ve davranışlarına ilişkin olumlu unsurları göz önünde bulundurur.
HAGB Süresi ve Denetim
- Mahkeme, hükmü geri bırakırken denetim süresini 1 ila 5 yıl arasında belirler.
- Bu süre boyunca sanığın suç işlememesi şarttır.
- Denetim süresi sonunda sanık başarılı bir şekilde denetim süresini tamamladığında, mahkûmiyet kayda geçmez ve ceza uygulanmaz.
Basit Yargılama Usulüne Özgü Düzenlemeler
- Duruşma yapılmaksızın karar verilebilmesi: Basit yargılama usulü ile yürütülen davalarda, tanık dinlenmesine veya savunma alınmasına gerek kalmadan karar verilebilir.
- Kısa süreli inceleme ve karar: Suçun basit ve kanıtların açık olması halinde, mahkeme hızlı bir şekilde hüküm tesis eder.
- HAGB ve itiraz hakkı: HAGB uygulanan kararlar, itibariyle istinaf ve itiraz yollarına tabidir, sanık veya katılan tarafın haklarını koruma mekanizması işler.
Basit Yargılama Usulünde Tanık ve Delil Dinlenmesi
Basit yargılama usulü, dava sürecini hızlandırmak ve kaynak kullanımını azaltmak amacıyla düzenlenmiş bir usuldür. Bu usulde tanık dinlenmesi ve delil değerlendirmesi bazı özel kurallara tabidir.
Tanık Dinlenmesi
- Mahkeme, sadece gerekli gördüğü durumlarda tanık dinler.
- Tanıkların duruşmaya katılım zorunluluğu bulunmakla birlikte, yazılı beyanlar veya daha önceki ifadeler de delil olarak kabul edilebilir.
- Tanık ifadeleri, suçun oluşumuna dair doğrudan ve net bilgi içeriyorsa, mahkeme bu bilgileri kararında esas alır.
Delil Sunma ve Değerlendirme
- Belge ve yazılı deliller, basit yargılama usulünde öncelikli olarak değerlendirilir.
- Görsel ve işitsel kayıtlar, dosya kapsamında sunulmuşsa, mahkeme bunları doğrudan delil olarak kullanabilir.
- Delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması şarttır; aksi takdirde mahkeme tarafından dikkate alınmaz.
Delillerin Mahkeme Tarafından İncelenmesi
- Mahkeme, delillerin özünü ve doğruluğunu hızlı bir şekilde inceleyebilir.
- Basit yargılama usulünde, uzun rapor ve bilirkişi incelemeleri yalnızca zorunlu hallerde yapılır.
- Bu usul, hem mahkeme iş yükünü azaltır hem de sanığın hızlı bir şekilde yargılanmasını sağlar
HAGB ve Basit Yargılama Usulünde Mahkeme Kararının Sonuçları
Basit yargılama usulünde verilen kararlar, davanın türüne ve mahkemenin takdirine göre farklı hukuki sonuçlar doğurur. Özellikle Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı, ceza hukukunda önemli bir uygulamadır.
HAGB Nedir?
- Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), mahkemenin sanık hakkında hükmü kesin olarak açıklamayı erteleyerek, belirli bir denetim süresi tanımasıdır.
- Bu süre zarfında sanık yeni bir suç işlememek ve mahkemenin belirlediği şartlara uymak zorundadır.
- Süre sonunda şartlar yerine getirilmişse, mahkeme kesin hükmü açıklamaz ve dava düşer.
Basit Yargılama Usulünde Kararın Niteliği
- Basit yargılama usulünde verilen kararlar mahkemenin değerlendirme yetkisini sınırlamaz, ancak sürecin hızlı sonuçlanmasını sağlar.
- Mahkeme, ceza veya beraat kararlarını, mevcut delillere ve tanık ifadelerine göre verir.
- HAGB uygulaması ile birlikte karar, sanığın topluma kazandırılmasına yönelik bir denetim mekanizması olarak da işlev görür.
Kararın Hukuki Sonuçları
- Sanık açısından:
- HAGB kapsamında verilen karar, sanığın hak ve yükümlülüklerini belirler.
- Belirlenen şartlara uyulmadığında, mahkeme hükmü açıklayabilir ve ceza uygulanabilir.
- Mağdur açısından:
- Mağdur, kararın uygulanmasını mahkeme gözetiminde takip eder.
- Basit yargılama usulü sayesinde mağdur hakları hızlı şekilde korunur.
- Toplum açısından:
- HAGB, rehabilite edici ve önleyici bir mekanizma olarak, sanığın topluma kazandırılmasını hedefler.
- Aynı zamanda mahkeme iş yükünü azaltarak adaletin hızlı işlemesini sağlar.
Basit Yargılama Usulünde İstinaf ve Temyiz Hakları
Basit yargılama usulünde verilen mahkeme kararlarına karşı sanık veya müşteki, yasada öngörülen süreler içinde itiraz edebilir. Bu itiraz yolları istinaf ve temyiz olarak ikiye ayrılır.
İstinaf Hakkı
- İstinaf, bölge adliye mahkemesi nezdinde kararın yeniden incelenmesi anlamına gelir.
- Basit yargılama usulünde mahkeme kararına karşı 7 gün içinde istinaf başvurusu yapılabilir.
- İstinaf başvurusu ile hem maddi hem de usul yönünden kararın yeniden gözden geçirilmesi talep edilir.
- Mahkeme, kararın hukuka uygunluğunu ve delillerin yeterliliğini değerlendirir.
Temyiz Hakkı
- Temyiz, Yargıtay nezdinde yapılan hukuki denetim yoludur.
- Basit yargılama usulünde verilen kararlar temyiz edilebilir, ancak temyiz yalnızca hukuki hatalara dayanır.
- Temyiz başvurusu ile, mahkemenin kanun uygulamasındaki hatalar düzeltilir.
- Mahkeme, yargılamada esaslı bir hukuki hata olup olmadığını Yargıtay’a bildirir.
Kararların Kesinleşmesi
- İstinaf veya temyiz yapılmazsa veya reddedilirse, mahkeme kararı kesinleşir ve uygulanır.
- HAGB kararında ise, denetim süresi başarıyla tamamlanmışsa, mahkeme hükmü açıklamaz ve ceza uygulanmaz.
- Bu durum, sanık lehine hukuki güvenlik sağlar.
Uygulamada Örnek
- Diyelim ki bir sanık basit yargılama usulüyle mahkum edilmiş, HAGB kararı verilmiş ve denetim süresi başlamış olsun.
- Sanık, istinaf yoluna başvurur; bölge adliye mahkemesi kararı hukuka uygun bulur.
- Temyiz hakkı kullanılırsa, Yargıtay sadece hukuki yönleri denetler, süreci hızlandırır ve adli hata riski minimize edilir.
Basit Yargılama Usulünde Dava Açma ve Savunma Hakları
Basit yargılama usulünde, dava açma ve savunma hakları sanık ve müşteki için yasayla güvence altına alınmıştır. Bu hakların doğru ve eksiksiz kullanımı, adil yargılanmanın temelini oluşturur.
Dava Açma Hakkı
- Basit yargılama usulünde dava açma hakkı, suçtan zarar gören veya haklarını korumak isteyen kişi tarafından kullanılır.
- Dava dilekçesi, yetkili mahkemeye sunulur ve davacı tarafın iddiaları ile deliller bu dilekçede belirtilir.
- Dilekçede, olayların tarih ve saatleri, zarar miktarı ve talepler açıkça yazılmalıdır.
- Mahkeme, dilekçeyi inceleyerek, usul ve esas yönünden dava şartlarını kontrol eder.
Savunma Hakkı
- Sanığın en temel hakkı, savunma hakkını eksiksiz kullanabilmesidir.
- Savunma; yazılı, sözlü veya avukat aracılığıyla yapılabilir.
- Basit yargılama usulünde sanığa yeterli süre verilerek savunma yapma imkânı tanınır.
- Savunma sırasında deliller sunulabilir, tanık dinletilebilir ve itirazlar yapılabilir.
Delil Sunma ve İtiraz Hakları
- Hem davacı hem de sanık, iddialarını destekleyen delilleri mahkemeye sunabilir.
- Delil sunma süresi içinde her türlü belge, fotoğraf, video, tanık beyanı veya uzman raporu kullanılabilir.
- Taraflar, karara itiraz etme ve delillerin yetersizliği veya hukuka aykırılığı durumunda mahkemeye başvurabilir.
Örnek Uygulama
- Bir tüketici, bir sözleşmeden kaynaklı hak kaybı nedeniyle basit yargılama usulüyle dava açabilir.
- Mahkeme, dilekçeyi aldıktan sonra sanığı savunma yapması için bilgilendirir.
- Sanık, savunmasını sunar, belgeler ve tanıklar gösterir.
- Mahkeme, delilleri değerlendirerek kararını verir.
Ceza Mahkemesinde Basit Yargılama Usulünde Duruşma Yapılır Mı?
Basit yargılama usulü duruşma yapılmadan tamamlanan bir yargı sürecidir. Mahkemenin takdiri doğrultusunda 2 yıldan az hapis cezası ve adli para cezası ile sonuçlanması muhtemel olan davalar için basit yargılama usulüne hükmedilebilir. Bu yargılamada savcılık mütalaası alınmaz ve dosya işlemleri evraklar üzerinden yürütülür. Sanık avukatı savunmasını yazılı olarak basit yargılama usulü savunma dilekçesi hazırlayarak verir. Tüm evraklar tamamlandıktan sonra mahkeme davanın kararını belirleyerek, taraflara tebliğ ettirecektir.
Basit Yargılama Usulünde Kararların Uygulanması ve HAGB Süreci
Basit yargılama usulünde mahkeme kararlarının uygulanması, adli sürecin tamamlanması açısından kritik öneme sahiptir. Verilen karar, tarafların hak ve yükümlülüklerini net bir şekilde ortaya koyar ve icra edilebilir niteliktedir.
Hükmün Açıklanması ve Tebliği
- Mahkeme, verilen kararı duruşmada açıklayabilir veya yazılı olarak tebliğ edebilir.
- Kararın tebliği, tarafların hakkı olan itiraz ve temyiz yollarını kullanabilmeleri için gereklidir.
- Tebliğ sırasında kararın gerekçesi ve süresi taraflara bildirilir.
Hükmün Uygulanması
- Basit yargılama usulünde verilen mahkeme kararları, icra yoluyla veya mahkeme gözetiminde yerine getirilir.
- Kararda öngörülen para cezası, tazminat veya diğer yükümlülükler, icra daireleri aracılığıyla tahsil edilir.
- Taraflardan biri kararı kendi isteğiyle yerine getirmezse, icra yolu başlatılır ve gerektiğinde zorla yerine getirme işlemleri uygulanır.
Hükmün Açıkça Kaydedilmesi ve HAGB
- Hükmün Açıkça Kaydedilmesi (HAGB), basit yargılama usulünde mahkeme tarafından sanığın suç işlediğinin kabulü ve belirli şartlarda ceza verilmemesi anlamına gelir.
- HAGB uygulaması, sanığın sabıkasının artmasını önler ve toplumsal zararları azaltır.
- HAGB süreci, ceza miktarının belirlenmesi, denetimli serbestlik şartları ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi gibi adımları içerir.
Örnek Uygulama
- Bir mağaza çalışanı, iş yerinde küçük bir hırsızlık nedeniyle basit yargılama usulüne tabi tutulur.
- Mahkeme, duruşma sonunda HAGB kararı verir ve sanığın pişmanlık göstermesi durumunda ceza uygulanmaz.
- Sanık, mahkemenin belirlediği denetimli serbestlik süresini tamamlar ve dosya kapatılır.
Basit Yargılama Usulünde Duruşma ve Karar Süreci
Basit yargılama usulünde duruşma ve karar süreci, davanın hızlı ve etkin bir şekilde sonuçlanmasını sağlamak için özel kurallara tabidir. Bu süreç, hem tarafların haklarını korur hem de mahkemenin iş yükünü hafifletir.
Duruşmanın Açılması
- Mahkeme, davayı inceleyerek tarafları duruşmaya çağırır.
- Duruşmada taraflar iddia ve savunmalarını sözlü olarak sunar, varsa delillerini mahkemeye takdim eder.
- Hakim, duruşmayı yönetir, taraflara söz hakkı verir ve delillerin sunulmasını sağlar.
Duruşmada Tarafların Hakları
- Savunma Hakkı: Taraflar, davaya ilişkin görüşlerini ve delillerini sunabilir.
- Karşı Delil Sunma: Sunulan delillere itiraz edebilir veya ek delil sunabilirler.
- Tanık Dinletme Hakkı: Taraflar, tanıklarını mahkemede dinletebilir.
Karar Süreci
- Duruşma sonunda hakim, sunulan delilleri değerlendirir ve davayı karara bağlar.
- Karar, yazılı şekilde ve gerekçeli olarak taraflara tebliğ edilir.
- Basit yargılama usulü ile görülen davalarda, karar genellikle hızlı bir şekilde kesinleşir, ancak istinaf hakkı saklıdır.
Uygulamada Örnek
- Kiralananın tahliyesi davasında, mahkeme duruşmada kiracının sözlü savunmalarını ve sunulan kira ödemelerini inceleyerek tahliye kararını verir.
- Delil yetersizliği veya hukuka aykırılık durumunda, mahkeme ek delil sunulmasını isteyebilir veya davayı reddedebilir.