Türkiye Cumhuriyeti, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile vatandaşlık kazanımını ayrıntılı şekilde düzenlemiştir. Bu kapsamda Türk vatandaşlığı; doğumla ve sonradan kazanma olmak üzere iki ana yoldan elde edilir. Makalemizde doğumla vatandaşlık, sonradan kazanma yolları, yatırım ve evlilik yoluyla vatandaşlık süreçleri, başvuru adımları ve sık yapılan hataları ayrıntılı biçimde açıklıyoruz.
Sayfa İçeriği
Doğumla Türk Vatandaşlığının Kazanılması
Türk vatandaşlığı doğum anında, soy bağı veya doğum yeri esasına göre kazanılır. Anne veya babasından biri Türk vatandaşı olan çocuk, doğumla birlikte Türk vatandaşı olur. Ayrıca, Türkiye’de doğduğu halde ana-babası belli olmayan veya herhangi bir ülkenin vatandaşı olmayan çocuklar da doğumla Türk vatandaşlığı elde eder. Bu tür durumlarda çocuk, kolluk kuvvetleri veya ilgili kurumlar tarafından tescil edilerek nüfus kütüğüne kaydedilir.
Sonradan Türk Vatandaşlığının Kazanılması
Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca yabancı bir kişinin Türk vatandaşlığına geçebilmesi için bazı temel şartlar vardır. Bu şartlar:
- Başvuru tarihinden önce kesintisiz 5 yıl Türkiye’de ikamet etmiş olmak,
- Yerleşme niyetini taşınmaz edinme, çalışma veya ticari faaliyetle göstermiş olmak,
- Genel sağlık şartlarını sağlamak,
- İyi ahlak sahibi olmak,
- Toplumsal yaşama uyum sağlayacak düzeyde Türkçe konuşmak,
- Yeterli gelire veya mesleğe sahip olmak,
- Millî güvenlik ve kamu düzenine aykırı bir durumu bulunmamak.
Bu şartları taşıyan kişiler, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü üzerinden başvuru yapabilir. Belgelerin eksiksiz sunulması ve beş yıllık ikamet süresinin doğru belgelenmesi sürecin en kritik aşamalarıdır.
Evlenme Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması
Bir Türk vatandaşı ile yapılan evlilik doğrudan vatandaşlık hakkı kazandırmaz. Ancak en az üç yıldır evli olan ve evliliği fiilen devam eden yabancılar, evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusunda bulunabilir. Başvuru sahibinde şu şartlar aranır:
- Aile birliği içinde yaşama,
- Evlilik birliğiyle bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama,
- Millî güvenlik ve kamu düzenine aykırı bir durumu bulunmama.
Evliliğin sahte olup olmadığını belirlemek amacıyla İçişleri Bakanlığı tarafından mülakat yapılabilir. Gerçek bir evlilik ilişkisi tespit edildiğinde vatandaşlık verilmesine karar verilir.
Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığına Başvuru
Yabancı yatırımcılar için getirilen istisnai düzenleme sayesinde belirli miktarda yatırım yapan kişiler Türk vatandaşlığı kazanabilir. Güncel mevzuata göre en az 400.000 Amerikan Doları değerinde gayrimenkul satın alan ve bu taşınmazı en az 3 yıl boyunca satmama taahhüdü veren kişiler, yatırım yoluyla vatandaşlığa hak kazanabilir. Alternatif olarak:
- En az 500.000 USD tutarında banka mevduatını üç yıl boyunca Türkiye’de tutmak,
- Türk şirketlerinde aynı değerde sermaye yatırımı yapmak,
- En az 50 kişiye istihdam sağlamak
gibi yollarla da istisnai vatandaşlık başvurusu yapılabilir. Yatırımın kaynağı, taşınmazın değerleme raporu ve tapu kayıtlarındaki üç yıllık satış yasağı şerhi başvuru sırasında incelenir.
Vatandaşlık Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler
Başvuru süreci Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü veya yurt dışındaki Türk konsolosluklarına yapılır. Başvuru için gereken belgeler şunlardır:
- Başvuru formu,
- 2 adet biyometrik fotoğraf,
- Pasaport ve noter onaylı Türkçe tercümesi,
- Doğum belgesi ve medeni durum belgesi,
- Tam vukuatlı nüfus kayıt örneği,
- İkamet izni kartı,
- Gün sayım belgesi,
- Harç ödeme dekontu.
Başvuru dosyası, İçişleri Bakanlığı tarafından incelenir ve gerekli durumlarda mülakat yapılır. Başvuru reddedilirse, kişi 60 gün içinde idari yargı yoluna başvurabilir.
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
Vatandaşlık başvurularında en sık karşılaşılan hatalar, belgelerin eksik veya yanlış hazırlanması, beş yıllık ikamet süresinin kesintili olması, yatırım değerinin eksik raporlanması ve mülakat sırasında yanlış beyan verilmesidir. Ayrıca “yerleşme niyeti” kriteri çoğu zaman somut belgelerle desteklenmediği için başvurular reddedilebilmektedir. Sürecin deneyimli bir avukat eşliğinde yürütülmesi bu tür hataların önüne geçer.
Vatandaşlık Başvuru Sorgulama
Başvuru yaptıktan sonra vatandaşlık işlemlerinin hangi aşamada olduğunu öğrenmek mümkündür. Bunun için nvi.gov.tr adresi üzerinden “Başvuru Numarası” ve “Doğum Tarihi” bilgileriyle sorgulama yapılabilir. Alternatif olarak e-Devlet üzerinden de vatandaşlık başvuru durumu kontrol edilebilir.
Türk Vatandaşlığına Nasıl Başvurulur?
Türk vatandaşlığına nasıl başvurulacağını kısaca özetlemek gerekirse;
Türk vatandaşlığına geçmek isteyen kişinin, en az 5 yıl Türkiye’de oturma izni sahibi olması gerekmektedir. Bu sürenin bazı durumlarda daha az olması mümkündür. Örneğin, Türk vatandaşlığına geçmek isteyen yabancıların evlenme yoluyla vatandaşlık almak için Türkiye’de en az 3 yıl ikamet etmesi gerekmektedir.
Türk vatandaşlığına geçmek isteyen kişinin, Türk hukukuna uygun davranması ve Türkiye’nin güvenliğine zarar verecek herhangi bir faaliyette bulunmamış olması gerekmektedir.
Türk vatandaşlığına geçmek isteyen kişinin, yeterli Türkçe bilgisine sahip olması gerekmektedir.
Türk vatandaşlığına geçmek isteyen kişinin, sağlık durumu ve maddi durumu Türkiye’nin vatandaşlık verme şartlarını karşılamalıdır.
Türk vatandaşlığına başvurmak için, öncelikle bu şartları yerine getirmeniz gerekmektedir. Daha sonra, vatandaşlık başvurusunda bulunmak için Emniyet Müdürlüğü Göç İdaresi Genel Müdürlüğüne başvurmanız gerekmektedir. Başvurunuz kabul edilirse, Türk vatandaşı olarak tanınacaksınız ve Türk pasaportu ve diğer vatandaşlık haklarını elde edeceksiniz.
Türk Vatandaşlığı Başvuru Şartları Nelerdir?
Türk vatandaşlığının kazanılması iki şekilde düzenlenir: doğumda veya daha sonra satın alarak. Türkiye, doğum yerine göre vatandaşlık kazanma hakkını benimsememiştir. Dolayısıyla Türkiye’de doğmuş olmak vatandaşlık açısından herhangi bir hak sağlamayacaktır. Doğumda vatandaşlık akrabalık esasına dayalıdır. Bir kişi ancak anne ve babasından biri Türk vatandaşı ise doğumda Türk vatandaşı olabilir. Türk anne veya babanın çocuğu otomatik olarak Türk vatandaşıdır. Ancak, anne ve/veya babası Türk vatandaşı olup da 18 yaşını doldurana kadar nüfus müdürlüklerine kaydı yapılmamış olan yetişkinler, yapılan inceleme sonucunda Türk vatandaşlığını kazandığına Bakanlıkça karar verilmesi halinde Türk vatandaşı olarak kaydedilebilir.
Üç tarafı denizlerle çevrili olan Türkiye, dünyanın yaşamak için en elverişli ülkelerinden biridir. Ülke zengin bir kültüre sahiptir ve Türk insanı misafirperverliği ile ünlüdür. Ülke ayrıca metropol alanlara yatırım ve turizmdeki çekiciliği açısından da bir çekim merkezidir.
Bunlar, yabancıların Türkiye’ye yerleşmeyi tercih etmelerinin başlıca nedenlerinden bazılarıdır. Ülke, profesyonel bir kariyer ve potansiyel bir emeklilik yeri olarak fırsatlar sunuyor. Bununla birlikte, hayatın hangi aşamasında olursanız olun, Türkiye’nin kendinizi evinizde hissedebileceğiniz bir yer olduğunu düşünüyorsanız, dikkate alınması gereken birçok şey var. Yeni başlayanlar için, Türk vatandaşlığına nasıl başvurulur?
Türk Vatandaşlığı Kanununda belirtilen şartları yerine getiriyorsanız, ilgili makamın kararı ile Türk Vatandaşlığını kazanabilirsiniz. Ancak belirtilen şartları yerine getirmeniz mutlak vatandaşlık hakkı sağlamaz. Türk vatandaşlığı başvuru şartları ne diye merak edenler için aşağıdaki maddeler sıralanabilir;
‣ Türkiye’de kimlik belgesi ile veya ikametgâh olarak 5 yıl kesintisiz ikamet ediyorsanız Türk vatandaşlığına başvurabilirsiniz. Ancak Türkçe bilme, güzel ahlak ve genel sağlık açısından tehlike oluşturabilecek bir hastalık tanısı almamış olma gibi ek şartlar da aranır.
‣ Bir Türk vatandaşı ile en az 3 yıllık evli iseniz ve evliliğiniz devam ediyorsa Türk vatandaşlığına başvurabilirsiniz. Başvurunuzdan sonra eşinizin vefatı halinde artık aile birliği şartı aranmaz.
‣ 400.000 Dolar üzeri Gayrimenkul satın alımı ile Türk Vatandaşlığı alabilirsiniz.
‣ Türk Vatandaşlığı Kanunu, istisnai vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin hükümler de içermektedir. Milli güvenlik ve kamu düzeni açısından herhangi bir tehdit oluşturmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilirsiniz.
Türk Vatandaşı Olma Yöntemleri
Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı farklı yatırım türlerinde mevcuttur. Bunlar, mülk edinme, sermaye transferi veya iş yaratmayı içerir. Süreci tamamlamanın ve pasaportlarınızı almanın genellikle üç ila dört ay sürdüğünü bilinmektedir.
Gayrimenkul edinimi en popüler yatırım seçeneklerinden biridir. Türk emlak piyasası büyürken, birçok yabancı yatırımcı Türkiye’de yatırım yapmak veya oturmak için ev satın almayı tercih ediyor.
Türk vatandaşları için istihdam yaratmak, Türkiye’de vatandaşlık almanın bir başka yoludur. Temel şart, en az 50 Türk insanı istihdam etmektir.
Dilerseniz Türk pasaportu almak için sermaye transferi yolunu da kullanabilirsiniz. Minimum sermaye yatırım tutarı 400.000 ABD dolarıdır. Devir, bir Türk bankasında mevduat, devlet tahvillerine katkı veya fon hissesine yatırım olarak tamamlanabilir.
Türkiye, ait olduğunuz ülkeden bağımsız olarak çifte ve çoklu vatandaşlığa izin vermektedir. Menşe ülkenizin eski pasaportundan vazgeçmenize gerek yoktur. Bu nedenle, Türkiye’de yatırım yaparken kendi ülkenizde kalmak istemeniz sizin için bir avantajdır.
Birçoğunun sorduğu en büyük soru askerlik yapmak zorunda olup olmadığıdır. Kanun, 20 ile 41 yaş arasındaki her erkek vatandaşın askerlik görevini yapması gerektiğini belirtmektedir. Ülkenizde askerlik yaptıysanız, belgelerinizi göstererek Türk askerliğinden muaf olabilirsiniz. 22 yaşından sonra vatandaşlık başvurusunda bulunursanız askerlikten muaf olursunuz.
Gayrimenkul Alımı ile Türk Vatandaşlığı
Son yayınlanan kanun ile Türkiye’de vatandaşlık ile gayrimenkul alımı mümkün hale gelmiştir. Vatandaşlık almak isteyen yabancılar 400.000 Dolar değerinde gayrimenkul edindiğinde, ayrıca 400.000 dolar Ziraat bankasında döviz bozdurduğunda, gayrimenkul alımını tamamladıktan sonra vatandaşlık başvurusu yapabilecektir. Vatandaşlık başvurusu doğru yapıldığında gayrimenkul ile vatandaşlık alımı mümkün olacaktır.
Türk Vatandaşlığı Başvurusu İçin Hangi Evraklar Lazım?
Türk Vatandaşlığı başvurusu için gerekli evraklar;
-Başvuru formu,
-3 adet fotoğraf,
-Noter onaylı tercüme edilmiş pasaport,
-Doğum ile vatandaşlık alınacak ise doğum belgesi,
-Sağlık kurulu raporu,
-Gelir durumunu ispat eden evraklar,
-Gün sayım belgesi,
-Ziraat bankasından alınacak döviz bozdurulduğuna dair evrak,
-İkametgah izni var ise izin belgesi,
-İlgili işlemlere ödenen harç makbuzu.
Türk Vatandaşı Olmanın Avantajları
Son yayınlanan kanun ile Türkiye’de vatandaşlık ile gayrimenkul alımı mümkün hale gelmiştir. Vatandaşlık almak isteyen yabancılar 400.000 Dolar değerinde gayrimenkul edindiğinde, ayrıca 400.000 dolar Ziraat bankasında döviz bozdurduğunda, gayrimenkul alımını tamamladıktan sonra vatandaşlık başvurusu yapabilecektir. Vatandaşlık başvurusu doğru yapıldığında gayrimenkul ile vatandaşlık alımı mümkün olacaktır.
Türk Vatandaşlığı Başvuru
Vatandaşlık işlemleri için gerekli zamanı sağlamak için ise oturma izni uzatma işleminin yapılması gerekmektedir. Oturma izni uzatma işlemi hakkında daha detaylı bilgi için web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Türk vatandaşlığı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Başvuru süresi, yönteme göre değişir. Genel başvurularda süreç 2–2,5 yıl, evlilik veya yatırım yoluyla başvurularda ise 4–6 ay arasında tamamlanabilir.
2. Türk vatandaşıyla evlenmek doğrudan vatandaşlık kazandırır mı?
Hayır. Evlilik doğrudan vatandaşlık kazandırmaz. En az üç yıl evli olma ve aile birliği şartlarının sağlanması gerekir.
3. Gayrimenkul satın alarak vatandaşlık almak için en az ne kadar yatırım yapılmalı?
2022 yılından itibaren en az 400.000 Amerikan Doları tutarında taşınmaz alınması ve üç yıl satmama taahhüdü verilmesi gerekmektedir.
4. Vatandaşlık başvurum reddedilirse ne yapabilirim?
İçişleri Bakanlığı tarafından reddedilen başvurular için kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde idari yargıya dava açılabilir.